Jak działa Efekt Posiadania W UX?
Co to jest
Efekt posiadania (endowment effect) to zjawisko z psychologii behawioralnej: ludzie przypisują wyższą wartość rzeczom, które już posiadają, niż tym, które dopiero mogliby zdobyć. W UX wykorzystuje się to, dając użytkownikowi poczucie "posiadania" produktu, konta czy ustawień – zanim jeszcze faktycznie za nie zapłaci.
Gdzie to działa
Koszyk w sklepie, który "czeka" z zapisanymi produktami. Darmowy okres próbny, po którym trzeba aktywnie zrezygnować, żeby nie stracić dostępu. Spersonalizowany profil, który użytkownik sam zbudował – im więcej w niego włożył, tym trudniej mu z niego zrezygnować. To samo dotyczy zapisanych list ulubionych, historii czy ustawień konta.
Po co to stosować
Efekt posiadania zwiększa retencję i utrudnia rezygnację – użytkownik czuje, że traci coś swojego, a nie że po prostu nie kupuje czegoś nowego. Dla właściciela produktu to narzędzie do budowania lojalności, zwłaszcza w modelach subskrypcyjnych i freemium.
Czego nie mylić
To nie to samo co dark pattern polegający na utrudnianiu anulowania subskrypcji – tam chodzi o celowe blokowanie wyjścia. Efekt posiadania działa subtelniej: bazuje na emocjach i poczuciu własności, a nie na barierach technicznych czy ukrywaniu opcji.